Hoe je herstelt (geen quick fix)
Ax • 23-05-2026
Door langdurige chronische stress kom je in een burn-out terecht. Je zenuwstelsel is dan volledig ontregeld. Dat betekent dat je lichaam niet meer in staat is om te switchen tussen rust en in de actie zitten - hij blijft in die laatste staat hangen. Dit is de vecht/vlucht-modus. De modus waarin je in gevaar verkeert en je lichaam probeert te bedenken of je moet vechten of moet vluchten om aan dat gevaar te ontsnappen.
Dit is ook de reden dat je zo ontzettend angstig bent, zeker in de eerste periode van een burn-out. Je lichaam staat zó erg in die vecht/vlucht dat ie het gevoel heeft dat je in levensgevaar bent. En dus is hij constant overal aan het scannen op potentiële gevaren. Combineer dat met hele vage, fysieke klachten (die allemaal bij een burn-out horen, geloof me), en je hele hoofd slaat op hol.
Piekeren en paniekaanvallen zijn een gevolg van deze angst. Want je hele lichaam - hoofd inbegrepen - probeert controle te pakken. Om jou te beschermen tegen pijn en gevaar. Daardoor blijf je maar malen en malen en malen. Een andere manier om controle te zoeken, is bevestiging krijgen. Google, ChatGPT, bezoekjes aan de huisarts of scans in het ziekenhuis. Allemaal om controle te krijgen over je angsten.
En we proberen ook controle te krijgen over het herstel van onze ziekte. Dat doen we door supplementen te slikken. Door heel fanatiek mindfulness, ademhalingsoefeningen, yoga, of andere ontspanningstechnieken te doen. Door een spijkermat te kopen, door naar de masseur te gaan, naar de osteopaat, de acupuncturist - noem maar op. We zijn zo wanhopig om uit deze ellendige situatie te komen, dat we er álles aan doen om zo snel mogelijk hieruit te komen. We proberen controle te krijgen over de situatie zodat we deze verschrikkelijke pijn van onze ziekte niet meer te hoeven voelen.
Het lastige is dat al dat controlegedrag je angsten alleen maar stimuleert. Je bent vijf minuten gerustgesteld, en vervolgens gaan lichaam en hoofd weer op zoek naar nieuwe gevaren, want je zit nog steeds in die vecht/vlucht-modus. Je lichaam voelt zich niet veilig.
En nu komt de crux. De enige manier om te herstellen, is om te stoppen met het gevecht. Om de pijn toe te laten. Om je ziekte niet langer als een gevaar te zien, maar je neer te leggen bij de situatie zoals hij nu is. Want als jij zo keihard werkt om die ziekte weg te krijgen, denkt je lichaam alleen maar: shit, ik ben in gevaar! En dan schiet je meer en meer in die vecht/vlucht-modus, voelt je lichaam zich alleen maar onveiliger, en kom je dus nooit tot rust.
Met acceptatie laat je moeilijke gevoelens en emoties toe, zonder ertegen te vechten. En daarmee geef je signalen aan je lichaam: deze pijn is niet gevaarlijk. Ik ben niet in levensgevaar.
Maar je komt niet zomaar in die acceptatie. Want je moet het écht voelen. Maar je kunt je acceptatie wel trainen. Door mindfulness en yoga nidra oefeningen in het hier en nu te blijven. Je lichaam te leren doorvoelen. Je gedachten te laten zijn, zonder erop in te gaan. Voelen wat je in je lichaam voelt en daar even bij te blijven, ook als het vervelend is, zonder het weg te willen drukken.
Maar ook door kleine ongemakkelijke of onprettige gevoelens of situaties op te zoeken en daar dan niet tegen te vechten. Door niet te luisteren naar die stem in je hoofd die schreeuwt dat je naar de huisarts moet. Door eigenlijk een beetje opstandig te worden naar die stem in je hoofd: wil jij dit? Nou, dan doe ik dat! Dat is het allerbelangrijkste: niet meer luisteren naar die stem in je hoofd.
En het is geen quick fix. Het is een proces van vallen en opstaan. Acceptatie is een vaardigheid die je moet leren en ook moet blijven trainen. Het is geen switch die omgaat; het ene moment lukt het, en het andere moment strijd je weer. Maar je wordt er langzaam steeds beter in om die strijd eerder los te laten, om eerder in acceptatie te komen en zo je lichaam te laten weten dat je veilig bent. En uiteindelijk nemen de angsten af, daalt er weer meer rust op je neer, en krijgt je lichaam eindelijk de kans om weer te helen.
Rapporteer